Jak zostać analitykiem kryminalnym?

Zawód analityka kryminalnego zyskuje na znaczeniu w pracy Policji i w sektorze bezpieczeństwa. To specjalista, którego zadaniem jest łączenie wiedzy z kryminologii, informatyki i analizy danych, aby wspierać śledztwa i decyzje strategiczne. W artykule przedstawimy ścieżkę kariery, wymagane studia i kompetencje, orientacyjne zarobki analityków kryminalnych, a także codzienną pracę i narzędzia, z których korzystają w praktyce. Dzięki temu przewodnikowi dowiesz się, jak zostać analitykiem kryminalnym i czy jest to zawód odpowiedni dla Ciebie.

Kim jest analityk kryminalny i na czym polega jego praca?

Analityk kryminalny w Policji to wyspecjalizowany funkcjonariusz Policji, którego głównym zadaniem jest przetwarzanie informacji w celu wsparcia procesów wykrywczych, operacyjnych i strategicznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 zarządzenia nr 1012 KGP z dnia 23 września 2004 r. w sprawie stosowania przez Policję analizy kryminalnej, analizy kryminalne wykonuje policjant posiadający przeszkolenie w zakresie analizy kryminalnej.

Analiza kryminalna stosowana jest w sprawach:

• wielowątkowych,
• o dużym zasięgu terytorialnym,
• wymagających wysokiej specjalizacji przestępców lub wykazujących rozwojowy charakter działalności przestępczej (§ 2 zarządzenia nr 1012).

Do zadań analityka kryminalnego należy m.in. (§ 5 zarządzenia nr 1012):

• sporządzanie analiz kryminalnych i raportów,
• wspomaganie procesów wykrywczych narzędziami analitycznymi,
• współdziałanie z prowadzącymi postępowania przygotowawcze,
• udział w grupach zadaniowych i wytyczanie kierunków pracy analitycznej.

Praca analityka łączy kompetencje techniczną, intelektualną i interpersonalną, a jej wyniki są podstawą decyzji operacyjnych i strategicznych w Policji.

Jak zostać analitykiem kryminalnym w Policji krok po kroku?

Ścieżka kariery analityka kryminalnego w Policji obejmuje kilka etapów, określonych w zarządzeniu nr 98 KGP z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie metod i form typowania i selekcji kandydatów na analityków kryminalnych:

1. Typowanie kandydata (§ 3 zarządzenia nr 98):

• Kandydat musi pozostawać w służbie stałej,
• posiadać co najmniej 3 lata doświadczenia w pracy operacyjnej lub w postępowaniach przygotowawczych,
• wykazywać podstawowe umiejętności obsługi komputera i arkuszy kalkulacyjnych.

1. Badanie psychologiczne (§ 3–4 zarządzenia nr 98):
   Kandydat musi uzyskać dopasowanie w predyspozycjach intelektualnych oraz w co najmniej jednym z obszarów osobowościowych: stabilność, zachowania społeczne lub postawa w pracy.
2. Postępowanie selekcyjne (§ 5–6 zarządzenia nr 98):

• Sprawdzian umiejętności (test praktyczny na komputerze, max 20 punktów, minimum 12 punktów do zaliczenia),
• Rozmowa kwalifikacyjna oceniająca m.in. motywację, doświadczenie zawodowe, kreatywność i komunikatywność (max 25 punktów, minimum 15 do zaliczenia).

1. Decyzja komisji selekcyjnej (§ 7–9 zarządzenia nr 98):
   Komisja zatwierdza wynik postępowania, który jest ostateczny.
2. Kurs specjalistyczny z zakresu operacyjnej analizy kryminalnej (§ 11 zarządzenia nr 98):

Po pozytywnym wyniku postępowania selekcyjnego kandydat uczestniczy w szkoleniu, które umożliwia wykonywanie obowiązków analityka.

Ten proces zapewnia, że analityk kryminalny w Policji łączy kompetencje merytoryczne, predyspozycje psychologiczne i praktyczne umiejętności analityczne.

Jakie studia i kompetencje są potrzebne, aby pracować jako analityk kryminalny?

Optymalnie aby analityk kryminalny ukończył studia na kierunku rozwijającym analityczne i krytyczne myślenie oraz zdolność pracy z informacjami. W praktyce przydatne są m.in. studia tj. bezpieczeństwo wewnętrzne, kryminologia, prawo, administracja, informatyka, analiza danych.

W Wyższej Szkole Prawa we Wrocławiu w ofercie dostępne są m.in. studia z Prawa oraz z Kryminologii i kryminalistyki (na kierunku Bezpieczeństwo wewnętrzne).

Nie mniej ważne są kompetencje miękkie i twarde:

• analityczne i logiczne myślenie,
• znajomość narzędzi informatycznych (arkusze kalkulacyjne, bazy danych, wizualizacja danych),
• umiejętność pracy w zespole, komunikatywność, pewność siebie, kreatywność,
• odporność psychiczna i umiejętność pracy pod presją (ocena w badaniu psychologicznym zgodnie z § 4 zarządzenia nr 98).

Predyspozycje te są weryfikowane na etapie postępowania selekcyjnego i badania psychologicznego.

Ile zarabia analityk kryminalny?

W Policji wynagrodzenie zależy od stopnia policyjnego i stażu służby, dodatków służbowych, funkcyjnych i specjalistycznych.

Orientacyjnie (2025 r.):

• funkcjonariusz z krótkim stażem w służbie jako analityk w komórce analizy kryminalnej może liczyć na ok. 7 000–8 000 zł brutto,
• analityk z kilkunastoletnim dorobkiem, na stanowisku eksperta– ok. 8 000–11 000 zł brutto.

Jak wygląda codzienna praca analityka kryminalnego i z jakich narzędzi korzysta?

Codzienna praca analityka kryminalnego łączy:

• analizę danych operacyjnych i procesowych, (opracowywanie raportów i wizualizacja danych) (§ 9 zarządzenia nr 1012)
• współpracę z prowadzącymi postępowania przygotowawcze i operacyjne,
• uczestnictwo w zespołach zadaniowych/wspólnych grupach śledczych.

Typowy dzień obejmuje:

1. Przegląd i przetwarzanie danych z Systemu Meldunku Informacyjnego i innych baz danych (§ 4 zarządzenia nr 1012) czy analiza materiału przesłanego jako załącznik do zlecenia. Selekcja numerów/ analiza dobowej pracy telefonów / analiza logowań telefonów do stacji przekaźnikowych BTS/ analiza akt postępowania przygotowawczego/ analiza przepływu środków finansowych  na kontach bankowych.
2. Tworzenie analiz kryminalnych wspierających decyzje operacyjne i strategiczne.
3. Przygotowywanie wizualizacji powiązań osób, struktur przestępczych i przepływu nielegalnych zysków.
4. Konsultacje z przełożonymi i funkcjonariuszami prowadzącymi sprawy.
5. Udział w szkoleniach/sympozjach lub rozwijanie metodologii analitycznej.

Narzędzia jakimi posługuje się analityk kryminalny w swojej codziennej pracy to: arkusze kalkulacyjne i edytory tekstu, specjalistyczne programy do analizy powiązań i sieci przestępczych, systemy baz danych policyjnych i poza policyjnych.

 

Autor: Iwona Łabaziewicz